بعد از جراحی بینی، بسیاری از افراد با مقدار کمی خونریزی روبهرو میشوند و نمیدانند چه زمانی طبیعی است و چه زمانی باید نگران شد، خونریزی به دلیل تحریک بافتها، خشک شدن مخاط، یا فشار روی بینی رخ میدهد، اما تشخیص مرز میان طبیعی و غیرطبیعی همیشه ساده نیست، خونریزی خفیف در چند روز اول قابل انتظار است؟ چه زمانی این وضعیت نشانه وجود مشکل جدیتر مثل عفونت یا آسیب داخلی محسوب میشود؟ شناخت دقیق علل، میزان استاندارد خونریزی و زمان مراجعه به پزشک روند بهبودی را سریع تر جلو میبرد.
دلایل خونریزی بعد از جراحی بینی
بعد از جراحی بینی، احتمال بروز خونریزی برای همه افراد وجود دارد که در ادامه به این موارد اشاره خواهیم داشت:
تحریک و آسیب پذیری بافت های داخلی
بعد از جراحی، بافت های داخل بینی هنوز شکنندهاند و مویرگها به طور کامل ترمیم نشدهاند و هر حرکت ناگهانی مثل عطسه، خنده شدید، فین کردن یا حتی حرف زدن طولانی، فشار داخل بینی را بالا میبرد و باعث باز شدن رگهای سطحی میشود، این نوع خونریزی خفیف است و بیشتر به شکل لکه بینی یا خونابه دیده میشود و رعایت استراحت صوتی، پرهیز از فین شدید و کنترل عطسهها احتمال آن را کاهش میدهد.
التهاب
گرچه عفونت بعد از عمل بینی شایع نیست، اما اگر اتفاق بیفتد باعث آسیب به بافتها، افزایش جریان خون و در نتیجه خونریزی میشود و عفونت همراه با علائم دیگری مثل بوی بد، ترشح چرکی، تب یا درد غیرمعمول است، این نوع خونریزی خطرناکتر بوده و باید سریع ارزیابی شود و رعایت بهداشت بینی، مصرف منظم داروهای تجویز شده و مراجعه به پزشک در صورت وجود علائم مشکوک ضروری است.
ضربه یا فشار
در چند هفته اول بعد از عمل، کوچک ترین فشار خارجی آسیبزا است و خوابیدن روی صورت، مالیدن بینی، ضربه های ناگهانی کودکان یا حتی زدن لباس از روی سر بخیه داخلی را تحریک میکند، این فشارها نهتنها خونریزی ایجاد میکنند، بلکه روی فرم نهایی بینی هم تأثیر میگذارند، توصیه میشود هنگام خواب از دو بالش استفاده کنید و از هرگونه عامل تماس مستقیم با بینی پرهیز شود.
عدم رعایت دستورات پس از جراحی
رعایت مراقبت ها پس از جراحی بینی بسیار مهم است. عدم رعایت استراحت کافی، استفاده نادرست از داروها، مصرف الکل یا سیگار و عدم رعایت دستورات مربوط به تزریق محلول ضدعفونی میتواند خونریزی را تشدید کند.
استفاده نادرست از داروها
داروهایی مانند آسپرین، بروفن، ناپروکسن یا مکمل های رقیق کننده خون مانع لخته سازی طبیعی میشوند و اگر فرد این داروها را خودسرانه مصرف کند، حتی خونریزی های کوچک هم دیر متوقف میشوند یا شدت بیشتری میگیرند، برخی بیمارها بدون اطلاع از عوارض، داروهای مسکن اشتباهی مصرف میکنند.
خشکی بیش از حد مخاط بینی
بعد از عمل، چون مسیر تنفس کمی محدود میشود، فرد بیشتر از دهان نفس میکشد و همین باعث خشک شدن کامل مخاط میشود، خشکی هوا، بخاری، کولر و محیط های کم رطوبت هم روند را تشدید میکند، وقتی پوست داخلی ترک میخورد یا پوسته میبندد، با کوچک ترین تماس یا حتی خود به خود خونریزی نقطهای ایجاد میشود و استفاده از مرطوب کننده های تجویز پزشک، بخور سرد و پرهیز از کندن پوستهها کمک کننده است.
بالا بودن فشار خون
زمان هایی که استرس، اضطراب یا فعالیت زیاد دارید، فشار خون بالا میرود و جریان خون به ناحیه جراحی شده افزایش پیدا میکند، این افزایش فشار روی رگ های در حال ترمیم تأثیر گذاشته و باعث خونریزی ناگهانی میشود، حتی افرادی که سابقه فشار خون بالا دارند، باید قبل و بعد از عمل تحت کنترل دقیق باشند، کنترل استرس، فعالیت سبک و کنترل دارویی فشار خون نقش مهمی در جلوگیری از خونریزی دارد.
برداشتن زودهنگام تامپون یا بخیه های داخلی
تامپون و بخیهها وظیفه حمایت از بافت های در حال ترمیم را دارند، اگر فرد به طور خودسرانه یا توسط فردی غیرمتخصص اقدام به برداشتن آنها کند، رگ هایی که هنوز پایدار نشدهاند دوباره باز میشوند و خونریزی ایجاد میکنند، حتی تمیز کردن بیش از حد بینی با گوشپاککن نیز همین مشکل را بهوجود میآورد و رعایت دقیق زمان بندی و دستورالعمل پزشک برای خارج کردن اسپلینت و بخیه، اهمیت زیادی دارد.
بیشتر بخوانید: خندیدن بعد از عمل بینی چه عوارضی دارد؟
عوامل موثر بر خونریزی بعد از جراحی بینی
عوامل مختلفی بر خونریزی بعد از جراحی بینی تاثیرگذار است و این موارد برای همه افراد یکسان نیست و شرایط برای اشخاص نیز متفاوت خواهد بود.
- نوع جراحی بینی بر میزان خونریزی تأثیر میگذارد و برخی جراحی های بینی نیاز به برش و جدا کردن بافتها دارند که منجر به خونریزی بیشتر میشوند.
- اگر قبلا سابقه خونریزی ناشی از جراحی یا دیگر علل را داشتهاید، احتمال خونریزی بعد از جراحی بینی نیز بیشتر است.
- رعایت دقیق دستورات پس از جراحی بینی بسیار مهم است و عدم استفاده صحیح از مواد ضدعفونی، فعالیت های سنگین، خم شدن زیاد، و استفاده نادرست از داروها خونریزی را تشدید میکند.
- مصرف الکل، سیگار و برخورد با ضربه یا فشار غیرمستقیم به ناحیه بینی خونریزی را تحریک میکند.
- برخی از عوامل مانند استفاده از داروهای ضد انعقاد خونریزی پس از جراحی بینی را افزایش میدهند و در این مورد، باید به پزشک خود اطلاع دهید تا در مورد داروهایی که مصرف میکنید، راهنماییتان کند.
بیشتر بخوانید: چگونگی خوابیدن بعد از جراحی بینی
خونریزی بعد از جراحی بینی طبیعی است؟
خونریزی بعد از جراحی بینی به عنوان یک پاسخ طبیعی بدن به جراحی محسوب میشود، در طی جراحی بینی، بافت ها جدا میشوند و رگ ها و عروق کوچک در منطقه جراحی آسیب میبینند، این موضوع منجر به خونریزی پس از جراحی میشود و در اکثر موارد، خونریزی پس از جراحی بینی نسبتا کوتاه مدت است و در عرض چند روز بهبود پیدا میکند، در این مدت، خونریزی در صورت عدم رعایت دستورات پس از جراحی یا برخورد با عوامل تحریک کننده مانند فعالیتهای سنگین، خم شدن زیاد و استفاده نادرست از داروها، افزایش مییابد.
بیشتر بخوانید: چسب زدن بعد از عمل بینی چه تاثیری دارد؟
پیشگیری از خونریزی بعد از جراحی بینی
برای پیشگیری از خونریزی بعد از جراحی بینی، راهکارهایی وجود دارد اما به هر حال هیچ یک از این موارد به طور قطعی از این خونریزیها جلوگیری نمیکند.
رعایت دقیق دستورات پزشک
پزشک شما در هنگام ترخیص پس از جراحی بینی، دستورات خاصی را برای شما مشخص میکند و این دستورات شامل مواردی مانند استفاده از مواد ضدعفونی، نحوه تغییر و تعویض پانسمان، محدودیت فعالیت ها و مصرف داروها میشود، رعایت دقیق این دستورات بسیار مهم است تا خونریزی کاهش یابد و به مرور بهبودی صورت گیرد.
استفاده از کمپرس یخ
استفاده از کمپرس یخ یکی از سادهترین و مؤثرترین روشها برای کاهش ورم و پیشگیری از خونریزی در روزهای ابتدایی جراحی بینی است، سرمای یخ باعث تنگ شدن رگهای خونی سطحی میشود و همین موضوع از افزایش جریان خون و بروز خونریزی جلوگیری میکند، یخ هرگز نباید مستقیم روی بینی قرار گیرد؛ چون هم پوست را تحریک میکند و هم به ساختار در حال ترمیم فشار وارد میکند.
بهترین روش این است که کمپرس را روی گونهها و اطراف بینی، نه روی خود بینی، قرار دهید و هر بار ۱۰ تا ۱۵ دقیقه استفاده و ۱۰ دقیقه استراحت، بیشترین اثر را دارد، استفاده صحیح از کمپرس یخ در ۷۲ ساعت اول شدت ورم و احتمال خونریزی را به شکل چشمگیری کاهش میدهد.
استراحت و محدودیت فعالیت
استراحت کافی بعد از جراحی بینی بسیار مهم است، فعالیت های سنگین، خم شدن زیاد، تغییرات شدید در فشار خون مثل خنده و عطسه و فعالیت هایی که باعث افزایش جریان خون در ناحیه بینی میشوند، باید محدود و کنترل شوند و این کار به کاهش خونریزی کمک میکند.
اجتناب از عوامل تحریک کننده
در طول ترمیم بینی، اجتناب از عواملی مانند سیگار و مصرف الکل مهم است و این عوامل خونریزی را افزایش میدهند و فرایند بهبودی را کند میکنند، همچنین اجتناب از برخورد با ضربه یا فشار غیرمستقیم به ناحیه بینی نیز توصیه میشود.
مصرف داروها
استفاده از داروهای ممنوعه مانند آسپرین، بروفن یا مکمل های رقیق کننده خون مدت زمان خونریزی را طولانیتر میکند و از طرفی مصرف منظم آنتی بیوتیک ها و پمادهای توصیه شده از التهاب و خشکی جلوگیری کرده و خطر خونریزی را کاهش میدهد، برخی بیماران تصور میکنند اگر درد دارند باید هر مسکنی مصرف کنند، در حالی که این کار خونریزی را تشدید میکند و پایبندی کامل به نسخه پزشک ضروری است.
خودداری از مصرف دخانیات
سیگار و قلیان نه تنها به بافت های در حال ترمیم آسیب میزنند، بلکه جریان خون را مختل کرده و رگها را تحریک پذیرتر میکنند، دخانیات باعث کاهش اکسیژن رسانی و کندی ترمیم زخم میشوند؛ نتیجه این شرایط افزایش التهاب و خونریزی های مکرر است و همچنین سرفه ناشی از مصرف دخانیات نیز فشار داخل بینی را بالا برده و خونریزی ایجاد میکند و قطع مصرف دخانیات در دوره نقاهت بسیار ضروری است.
بیشتر بخوانید:ماساژ بینی بعد از عمل
سوالات متداول
مقدار خونریزی متفاوت است و بستگی به نوع جراحی، حساسیت شخصی، واکنش بدن به جراحی و دیگر عوامل دارد، اما به طور عمومی، خونریزی بعد از جراحی بینی از مقدار کمتری تا مقدار چند قطره خون در طول روزهای اول پس از جراحی را شامل میشود.
مدت زمان خونریزی پس از عمل بینی متفاوت است و بستگی به نوع جراحی و واکنش بدن شما دارد، اما به طور عمومی، خونریزی بعد از جراحی بینی در طی روزهای اول پس از عمل کاهش مییابد و تا چند روز بهبود مییابد و در صورتی که خونریزی شدید و طولانیتر از زمان معمول داشته باشید، باید به پزشک خود اطلاع دهید.
خونریزی شدید پس از عمل بینی نادر است، اما در برخی موارد رخ میدهد و اگر شما به طور مداوم خونریزی شدید داشته باشید که نمیتوانید آن را متوقف کنید و مقدار خون زیادی از از دست میدهید، باید به پزشک خود اطلاع دهید، خونریزی شدید نشانهای از مشکلات جدی مانند عفونت یا ترک عروق است.
در نهایت…
خونریزی بعد از جراحی بینی به طور طبیعی رخ میدهد، این خونریزی در طول چند روز اول پس از جراحی ادامه داشته و به تدریج کمتر میشود و این امر به دلیل مواردی مانند انتقال خون، تورم و التهاب در ناحیه جراحی بینی اتفاق میافتد، با این حال اگر خونریزی بسیار شدید یا به طولانی مدت ادامه داشته باشد، باید به پزشک خود اطلاع دهید، زیرا نیاز به اقدامات بیشتر است.
